Thoát vị đĩa đệm là tình trạng nhân nhầy đĩa đệm cột sống thoát ra khỏi vị trí bình thường trong vòng sợi, chèn ép vào ống sống hay các rễ thần kinh sống. Về giải phẫu bệnh có sự đứt rách vòng sợi, về lâm sàng gây nên hội chứng thắt lưng hông điển hình.
Theo thống kê của Bộ Y tế, bệnh thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng hiện nay ở nước ta chiếm tỉ lệ khá cao, có đến 30% dân số mắc phải căn bệnh này và đang có xu hướng trẻ hóa, thường gặp ở lứa tuổi từ 20-55 tuổi. Bên cạnh đó, nhiều người thường phát hiện bệnh quá muộn và chữa trị không đúng cách nên bệnh có thể tái phát nhiều lần và ngày càng nặng hơn, dẫn đến mất khả năng vận động. Chính vì vậy, người bệnh cần phải nhận biết sớm các triệu chứng thoát vị đĩa đệm để có phương pháp chữa trị sớm và kịp thời, tránh để bệnh ngày càng nặng và gây ra các biến chứng ảnh hưởng đến khả năng vận động, làm giảm chất lượng cuộc sống
1. Triệu chứng nhận biết
Tùy thuộc vào vị trí đĩa đệm bị thoát vị (cột sống cổ hay thắt lưng) mà biểu hiện sẽ khác nhau: [1]
- Đau nhức: Đau âm ỉ hoặc nhói ở cổ, vai gáy hoặc vùng thắt lưng. Cơn đau tăng khi ngồi lâu, ho hoặc cử động mạnh.
- Đau thần kinh tọa: Cơn đau lan dọc từ thắt lưng xuống mông, đùi, cẳng chân (đối với thoát vị thắt lưng).
- Tê bì và ngứa ran: Cảm giác châm chích, kiến bò ở ngón tay, bàn tay hoặc bàn chân.
- Yếu cơ: Khó cầm nắm đồ vật hoặc nhấc chân lên cao.
- Biến chứng nguy hiểm: Trong trường hợp nặng, người bệnh có thể bị mất kiểm soát đại tiểu tiện hoặc teo cơ, liệt vận động.
2. Phương pháp điều trị
- Điều trị bảo tồn (không phẫu thuật):
- Nghỉ ngơi hợp lý: Tránh mang vác nặng hoặc nằm trên bề mặt quá mềm.
- Thuốc: Sử dụng thuốc giảm đau, kháng viêm hoặc giãn cơ theo chỉ định của bác sĩ.
- Vật lý trị liệu: Các bài tập kéo giãn, nắn chỉnh cột sống và dùng nhiệt trị liệu để phục hồi chức năng.
- Điều trị can thiệp tối thiểu: Áp dụng các kỹ thuật như tiêm steroid ngoài màng cứng hoặc đốt sóng cao tần.
- Phẫu thuật: Khi các phương pháp trên không hiệu quả hoặc xuất hiện hội chứng chùm đuôi ngựa gây mất kiểm soát đại tiểu tiện.
- 3. Cách phòng ngừa
- Duy trì tư thế đúng: Giữ thẳng lưng khi ngồi làm việc, không khom lưng khi nâng vật nặng.
- Tập luyện đều đặn: Thường xuyên tập các bài thể dục giúp cơ lưng, cơ bụng và cơ cổ khỏe mạnh để nâng đỡ cột sống.
- Duy trì cân nặng lý tưởng: Tránh béo phì để giảm áp lực đè lên cột sống thắt lưng.
- Bổ sung dinh dưỡng: Tăng cường thực phẩm giàu Canxi và Vitamin D3 (như cá, sữa, bông cải xanh).
- Lối sống lành mạnh: Không hút thuốc lá, hạn chế rượu bia vì chúng đẩy nhanh quá trình thoái hóa xương khớp.
